बलिराम शुक्ला , बिरुवागुठि १ कार्तिक /नेपालीहरूको महान् पर्व बडादशैँमा नयाँ लुगा लगाउने, निधारमा रातो टीका र शिरमा जमरा पहिरिने तथा लिङ्गे पिङ खेलेर रमाइलो गर्ने परम्परा पछिल्लो समय गाउँघरबाट हराउँदै जान थालेको छ। विगतमा दशैँको आगमनसँगै गाउँगाउँमा देखिने लिङ्गे पिङको रौनक अहिले क्रमशः घट्दै गएको छ।
दशैँमा गाउँका युवा, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिकसमेत एकै ठाउँमा भेला भएर लिङ्गे पिङ खेल्ने, रमाइलो गर्ने र आपसी सद्भाव साटासाट गर्ने चलन थियो। गाउँका खुला चौर, चौतारी तथा बस्ती नजिकै बाँस र बलियो डोरीको सहायताले लिङ्गे पिङ बनाइन्थ्यो। पिङ खेल्न आउनेहरूको भीडले गाउँघरमा दशैँको छुट्टै उत्साह थप्ने गर्थ्यो।
लिङ्गे पिङ केवल मनोरञ्जनको साधन मात्र नभई नेपाली मौलिक संस्कृति, परम्परा र सामाजिक एकताको प्रतीकसमेत हो। पिङ खेल्ने बहानामा गाउँका मानिसहरूबीच भेटघाट हुने, आपसी सम्बन्ध प्रगाढ बन्ने र नयाँ पुस्ताले पुराना संस्कार तथा परम्पराबारे सिक्ने अवसर प्राप्त हुन्थ्यो।
तर पछिल्लो समय प्रविधिको बढ्दो प्रयोग, युवापुस्ताको बदलिँदो रुचि, गाउँघरमा सामूहिक रूपमा पिङ निर्माण गर्ने परम्परामा आएको कमी तथा खेल्ने खुला स्थानको अभावजस्ता कारणले लिङ्गे पिङको आकर्षण घट्दै गएको देखिन्छ। दशैँमा मोबाइल फोन र सामाजिक सञ्जालमा व्यस्त हुने प्रवृत्तिले पनि परम्परागत खेलप्रतिको रुचिमा प्रभाव पारेको छ।
लिङ्गे पिङको संरक्षण गर्न स्थानीय तह, युवा क्लब, टोल विकास समिति तथा सामाजिक सङ्घसंस्थाले चासो दिनुपर्ने देखिन्छ। दशैँको अवसरमा गाउँगाउँमा पिङ निर्माण गर्ने, बालबालिका तथा युवालाई परम्परागत खेलप्रति आकर्षित गर्ने र यस्ता सांस्कृतिक गतिविधिलाई निरन्तरता दिन सके लोप हुँदै गएको मौलिक परम्परालाई जोगाउन सकिन्छ।
दशैँलाई केवल टीका, जमरा र नयाँ लुगामा मात्र सीमित नराखी नेपाली संस्कृति, परम्परा र आपसी सद्भावसँग जोडिएका गतिविधिलाई पनि निरन्तरता दिन आवश्यक छ। लिङ्गे पिङको संरक्षण गर्नु भनेको मनोरञ्जनको एउटा माध्यम बचाउनु मात्र नभई पुर्खाले हस्तान्तरण गरेको सांस्कृतिक पहिचानलाई नयाँ पुस्तासम्म पुर्याउनु पनि हो।
.jpg)
COMMENTS