पर्सागढीमा ४४ मध्ये ३५ क्यान्सरका बिरामी

पर्सागढी नगरपालिकाको कार्यालय 

पर्सागढी,३१असार/ पर्सागढी नगरपालिकाले सार्वजनिक गरेको गम्भीर रोगका बिरामीहरूको विवरणले पर्सा जिल्लामा क्यान्सर रोगको अवस्थाबारे गम्भीर बहस सुरु गराएको छ। नेपाल सरकारले मिर्गौला डायलाइसिस, क्यान्सर, मेरुदण्ड पक्षघात तथा पक्षघातका बिरामीलाई प्रदान गर्दै आएको मासिक पाँच हजार रुपैयाँ जीवन निर्वाह सहायता वितरणका लागि तयार गरिएको सूचीमा रहेका ४४ जना लाभग्राहीमध्ये ३५ जना क्यान्सरका बिरामी रहेको तथ्य सार्वजनिक भएको हो।

एउटै स्थानीय तहको सूचीमा करिब ८० प्रतिशत लाभग्राही क्यान्सरका बिरामी देखिनु स्वास्थ्य क्षेत्रका लागि चिन्ताको विषय बनेको छ। यद्यपि यो तथ्याङ्कले सम्पूर्ण पर्सा जिल्लाको अवस्थालाई प्रतिनिधित्व नगर्ने भए पनि यसले स्थानीय सरकार, स्वास्थ्य निकाय र नीति निर्मातालाई जिल्लाको वास्तविक अवस्था अध्ययन गर्न प्रेरित गरेको छ।

स्वास्थ्य कार्यालय पर्साका स्वास्थ्य अधिकृत जयमोद ठाकुरका अनुसार पछिल्ला वर्षहरूमा क्यान्सर परीक्षण सेवाको पहुँच विस्तार भएकाले पहिले पहिचान हुन नसकेका बिरामीहरू अहिले दर्ता हुन थालेका छन्। उनका अनुसार सुर्तीजन्य पदार्थको अत्यधिक सेवन, मदिरा, वायु प्रदूषण, विषादीयुक्त खाद्यान्न, अस्वस्थ जीवनशैली तथा बढ्दो उमेरका कारण आगामी दिनमा पनि क्यान्सरका बिरामी बढ्ने सम्भावना रहेको छ।

वीरगञ्ज औद्योगिक करिडोर, सीमावर्ती क्षेत्रको वातावरणीय प्रदूषण तथा सुर्तीजन्य पदार्थको उच्च प्रयोगबारे विगतदेखि नै चिन्ता व्यक्त हुँदै आएको छ। स्वास्थ्यकर्मीहरूका अनुसार यस्ता जोखिम कारक र क्यान्सरबीचको सम्बन्धबारे थप अध्ययन तथा निगरानी आवश्यक छ।

नेपालमा स्थानीय तहस्तरमा क्यान्सरका बिरामीको एकीकृत र अद्यावधिक तथ्याङ्क अझै व्यवस्थित छैन। अधिकांश स्थानीय तहसँग आफ्नो क्षेत्रमा कुन प्रकारका कति क्यान्सरका बिरामी छन् भन्ने अभिलेखसमेत छैन। स्वास्थ्यकर्मीहरूको भनाइमा पर्साका सबै १४ स्थानीय तहले यस्तै विवरण सङ्कलन र सार्वजनिक गरे जिल्लाको वास्तविक अवस्था स्पष्ट हुने तथा त्यसअनुसार रोकथाम र उपचारका कार्यक्रम प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्न सहज हुनेछ।

चिकित्सकहरूका अनुसार क्यान्सरको उपचार महँगो र लामो हुने भएकाले प्रारम्भिक पहिचान, नियमित स्वास्थ्य परीक्षण, सुर्तीजन्य पदार्थ नियन्त्रण, स्वस्थ जीवनशैली र जनचेतना अभिवृद्धि नै सबैभन्दा प्रभावकारी उपाय हुन्। सरकारले उपलब्ध गराउँदै आएको मासिक पाँच हजार रुपैयाँ सहायता उपचार खर्चको तुलनामा अपर्याप्त रहेको पीडित परिवारहरूको गुनासो छ। उनीहरूले आर्थिक सहयोगसँगै सहज परीक्षण, विशेषज्ञ उपचार सेवा र प्रभावकारी स्वास्थ्य नीति कार्यान्वयनमा सरकारले विशेष ध्यान दिनुपर्ने माग गरेका छन्।

स्थानीय तहबाट सार्वजनिक भएको यो तथ्याङ्कले पर्सा जिल्लामा क्यान्सरको वास्तविक अवस्थाबारे व्यापक अध्ययन, व्यवस्थित अभिलेखीकरण र प्रभावकारी स्वास्थ्य कार्यक्रम सञ्चालनको आवश्यकता थप स्पष्ट पारेको छ।